Opvoerhoogte en debiet berekenen voor jouw situatie

Wat zijn opvoerhoogte en debiet?

Debiet is hoeveel water een pomp verplaatst, in liter per uur (l/u) of kubieke meter per uur (m³/u; 1 m³ = 1.000 liter). Opvoerhoogte is hoe hoog de pomp het water kan duwen, in meters. Die twee hangen samen: hoe hoger het water moet, hoe minder liter per uur de pomp haalt. Die relatie zie je in de pompcurve.

Stap 1: bereken de opvoerhoogte

1. Hoogteverschil: meet van het wateroppervlak (of de bodem van de put) tot het hoogste punt van de leiding of de uitstroom.
2. Leidingverlies: water ondervindt weerstand in slang, bochten en koppelingen. Vuistregel: tel 1 meter op per 10 meter slang. Bij een dunne slang, veel bochten of een groot debiet neem je meer.
3. Druk aan het eind (alleen bij sproeiers of tappunten): 1 bar ≈ 10 meter extra. Zie bronpomp kiezen.

Horizontaal telt ook. Water 30 meter ver door de tuin pompen zonder hoogteverschil kost nog steeds zo'n 3 meter opvoerhoogte aan leidingverlies.

Stap 2: bereken het debiet

Water dat er staat (kelder, zwembad, bouwput): volume = lengte × breedte × waterhoogte. Deel dat door de tijd waarin het weg moet.

Water dat blijft toestromen (grondwater, regen, afvoer): de pomp moet minstens de toestroom per uur aankunnen, plus marge. Meet de toestroom door te kijken hoe snel het water na leegpompen weer stijgt.

Stap 3: kies de pomp met de pompcurve

Zoek in de pompcurve de opvoerhoogte die je in stap 1 hebt berekend en lees het debiet af. Is dat genoeg voor stap 2? Dan past de pomp. Kies liefst een pomp waarbij jouw werkpunt in het midden van de curve ligt. Helemaal aan het eind van de curve pompt hij nog maar een straaltje, en dat is ook niet goed voor de pomp.

Rekenvoorbeelden

Voorbeeld 1: ondergelopen kelder

Kelder 5 × 4 m, 15 cm water: 5 × 4 × 0,15 = 3 m³ = 3.000 liter. Het water moet 2,5 m omhoog en 20 m slang naar de straat: 2,5 + 2 = 4,5 m opvoerhoogte. Wil je binnen een uur klaar zijn, dan zoek je een pomp die bij 4,5 m nog minstens 3.000 l/u levert. Meer: kelder onder water.

Voorbeeld 2: pompput met toestroom

Er stroomt 2.000 liter per uur grondwater toe. De persleiding gaat 3 m omhoog en 10 m ver: 3 + 1 = 4 m opvoerhoogte. Kies een pomp met vlotter die bij 4 m ruim boven 2.000 l/u zit, bijvoorbeeld 4.000 l/u, zodat hij niet continu hoeft te draaien.

Voorbeeld 3: zwembad legen

Zwembad 8 × 4 m, 1,2 m diep: 38,4 m³. Uitstroom naar een put 15 m verderop zonder hoogteverschil: ongeveer 1,5 m opvoerhoogte. Met 10.000 l/u bij die hoogte ben je in ongeveer 4 uur klaar. Een vlakzuiger haalt daarna de laatste millimeters weg.

Veelgemaakte fouten

• Het maximale debiet van de doos gebruiken. Dat geldt bij 0 meter; in de praktijk pompt de pomp minder.
• Leidingverlies vergeten bij lange slangen of een dunne leiding.
• Een te dunne slang gebruiken; die knijpt het debiet flink af.
• Toestroom onderschatten bij grondwater of hevige regen.

Aanbevolen pompen per capaciteit

TOT 6.000 L/U – VLAKZUIGEND

Pentair Simer 6

Voor kelder, dak en kruipruimte, tot 2 mm droog.

€269,50

Bekijk pomp

TOT 35 M³/U BIJ 14,5 M

HOMA TP48 (50 mm doorlaat)

Vuilwaterpomp met 50 mm doorlaat voor grotere volumes (M-uitvoering).

vanaf €1.465,95

Bekijk pomp

BOUW EN CONTINU

HOMA HBP 512

Mantelgekoelde bouwpomp, geschikt voor zand en slib.

vanaf €2.626,95

Bekijk pomp

Nog geen idee welk type pomp? Start met de dompelpomp-keuzehulp.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken ik de opvoerhoogte van een pomp?

Tel het hoogteverschil tot het hoogste punt op bij het leidingverlies. Vuistregel: ongeveer 1 meter extra per 10 meter slang.

Hoeveel liter per uur heb ik nodig?

Deel het volume dat weg moet door de gewenste pomptijd. Bij toestromend water moet de pomp minstens de toestroom per uur aankunnen, met marge.

Waarom pompt mijn pomp minder dan op de doos staat?

Het maximale debiet geldt bij 0 meter opvoerhoogte. Hoe hoger en verder het water moet, hoe minder de pomp levert. Kijk in de pompcurve.

Wat is 1 m³ in liters?

1 kubieke meter is 1.000 liter. Een debiet van 6 m³/uur is dus 6.000 liter per uur.